Eleştiri

Ülkemizdeki Yere Çöp Atma Kültürü


İddia ediyorum kültürel kodlarımıza bu kadar sağlam bir şekilde işlenmiş başka bir davranış yoktur. 3 yaşındaki çocuk da 63 yaşındaki adam da düzenli bir şekilde ve sürekli olarak yere çöp atıyor. Atmak istiyor! Atmak zorunda! İçgüdüleri onu buna zorluyor. Yazarken sinirleniyorum. Yere çöp atan insan kayıtsız şartsız, savaşta ve barışta, hastalıkta sağlıkta geri zekalıdır arkadaşlar sakın kimse itiraz etmesin. “Ulan ayı! Üç metre ötede çöp kutusu var, koskoca çöpü nasıl utanmadan sıkılmadan caddenin ortasına fırlatıp hiçbir şey olmamış gibi yürümeye devam edebiliyorsun?” diyemezsin. Çünkü saldırır, ezmeye çalışır, etrafınızdaki 100 kişiden bir kişi çıkıp da size destek olmaz, dayak yersiniz. Bu coğrafyadaki herkes bunu çok iyi bilir, bu yüzden kimse yere çöp atana ses çıkarmaz. Bakar, küfreder ve gider.

Interrail Türkiye grubunun yaptığı BoluRail kampı sonrası kamp alanından bir görüntü.

Burası Ortadoğu. Kültürümüzde çöp atmak var. Yok diyen kendini kandırıyordur arkadaşlar, var! Yere çöp atmak bizim kültürümüz, geleneğimiz, milli davranışımız olmuş! Senin benim gibi üç-beş tane hassas entel(!) bir tarafını da yırtsa o çöpler atılacak. Sahilleri bok götürecek. Yol kenarları pet şişe dolacak. Piknik alanlarının bitki örtüsü bebek bezleri, parçalanmış poşetler olacak. Peki bunu yapanlar sadece eğitimsiz insanlar mı? Hayır. Her kesimden insan yere çöp atıyor. En son Zeytinli Rock Festivali ve ondan birkaç ay önce Interrail Türkiye grubunun yaptığı Bolu kampı sonrası tertemiz alanların nasıl da leş gibi bırakılıp gidildiğini belki biliyorsunuzdur. Bu etkinliklere katılan hemen herkes ya üniversite öğrencisi ya da üniversite mezunu. Muhtemelen birçoğu şehir merkezindeyken elinde 2 kilometre boyunca çöp taşıyan, dostlar alışverişte görsün kafasında, sözde çevre gönülüsüdür. Yani konunun okumakla da ilgisi yok. Konu çok daha derin, dediğim gibi bir kültür meselesi.

Sigara izmariti çöp değildir!

Öyle sanıyorlar. Sigara içenler gerçekten de o izmariti istedikleri yere fırlatabilecekleri bir cisim olarak görüyorlar. Geçen yazımda belirttiğim Erikli’nin tıklım tıklım sahilinde genç bir kadın: Deniz kenarında sigara içiyor, aynı zamanda çocuklarını eğlendiriyor. Sigarası bitti ve kıyıdaki ıslak kumun içine basıverdi izmariti. Bakın geri zekalı olmaktan kastım bu işte. O izmarit 5 saniye sonra gelen küçücük bir dalgayla yerinden çıktı ve çocuklarının yüzdüğü suyun içinde dolaşmaya başladı. Bunun olacağını akıl edemeyen bir embesilden bahsediyoruz. Sahiller, sokaklar, piknik alanları… Her yerde izmarit var. Sınırsız izmarit çöpü var ülkemizde. Şu anda bulunduğunuz yerde dışarıya çıkıp izmaritleri takip ederek yürüyün. Bu yöntemle Edirne’den Hakkari’ye kadar uzanan bir yolculuğa çıkabilirsiniz ve iddia ediyorum ömrünüz yetecek olsa hiç zorlanmadan milyarlarca izmarit bulabilirsiniz. Sigara, bir insan tarafından insanoğluna atılmış en büyük kazıktır.

Burada çöp var o zaman biz de atalım

Dünyanın en mantıklı eylemi. Ağacın dibine biri çöp atarak orayı ulusal çöplük alanı ilan etmiş. O halde herkes çöpünü ağacın dibine atabilir. Bu düşünceyi, yere çöp atmaktan birazcık utanan insanlar, vicdanlarını rahatlatmak için kullanyor. Çöpü atarken de kendi kendilerince “şuraya atıyım ya herhalde burası çöpmüş ehe mehe :))” diye sessizce söyleniyorlar ki biri tepki gösterirse salağa yatabilsinler. 3 yıl öne bu konuyla ilgili bir sosyal deney yapmıştım. Kırık Camlar Teorisi ve Yaptığım Sosyal Deney başlıklı yazımda şöyle bir bölüm var:

…bir köşe başında beklerken aklıma bu konuda bir sosyal deney yapmak geldi. Şehrin merkezindeki gayet temiz ve işlek bir caddenin üzerinde bulunan telekom kutusunun dibine içtiğim suyun pet şişesini bıraktım ve kenardan izlemeye koyuldum. Yaklaşık yarım saat içinde şişeyi bıraktığım yer aşağıda görebileceğiniz, çekmiş olduğum fotoğraftaki duruma geldi.

Piknik yapan ayılar ve doğadaki izleri

Ayılar piknik yapmaz sanıyorsanız yanılıyorsunuz. Ülkemizde yaşayan milyonlarca ayı piknik yapmayı çok seviyor ve yiyip içtikten sonra ardında böyle izler bırakıyor. Allah aşkına siz de bir piknik alanına gittiğinizde, alanda böyle çöpler görünce sinirlenmiyor musunuz? Özellikle ücretsiz alanların bu şekilde olması kötü niyetten başka neyle açıklanabilir? Bu nasıl bir anlayıştır? Ey ayılar! Hadi kendiniz kültür olarak benimsemişsiniz, çoluğunuzdan çocuğunuzdan da mı utanmıyorsunuz pisliğinizi yemyeşil alanlarda bırakıp giderken? Çıldırmamak elde değil.

Buraya çöp atan eşektir

Hayatınızda kaç defa “buraya çöp atma” türü yazı gördünüz? Ben çok gördüm. Ülkemizin her yerinde bu tür bir yazı var. Kimi kibarca yazılıyor, kimi hakaret içeriyor hatta bazıları direkt küfürle sona eriyor. Hepsinin amacı, çıkış noktası aynı. İnsanların yüzsüzlüğü ile başa çıkamama sonucu ortaya çıkıyorlar. Peki işe yarıyor mu? Elbette hayır. Bu yazıyı gören ayı daha bir zevkle atıyor çöpünü oraya. Ne desek boş. Şimdi ben susuyorum, fotoğraflar konuşsun:

İnsan isen çöpünü kendi kapının önüne dök…

Lütfen çöp dökmeyiniz diye kibarca başlıyor. Buna rağmen çöp dökülünce ayı diye hakaret etmek zorunda kalıyor ve sonunda da hakaret artacak diye gözdağı veriyor.

(Hayvansanız atabilirsiniz)

Olur mu? Olmaz tabii. Onlar laftan anlamaz.

Çok ince bir mesaj değil mi? Belki burada bir yemek yenir diyor, insanlık güzel diyor. Yalvarıyor resmen adam bu ayılara.

Dini duyguları harekete geçirme yöntemi ile çöpten korunmaya çalışmak.

Açık ve net.

Cinsiyete göre kategorize edilmiş küfür. – Merhaba cinsiyetiniz nedir? + Erkeğim. – O halde pezosunuz.

Tatlı bir dille uyarır gibi başlayıp ölüm tehtidi ile son bulan çöp uyarısı.

Sosyal medya hesabı üzerine beddua yöntemi.

Samimi bir haykırış. Kırıcı değil.

Dış güçlerin çöp bırakıp kaçtığını sanıyor olabilir.

Çok sıra dışı bir tehdit. Çöp atanın kızını kaçırırım. Etkileyici.

Dayağı önceden haber veren net bir insan.

Yer ve zaman belirtip hakaretini de sonuna iliştirmiş.

İtina ile yazılmış, okunaklı ve bir o kadar sert bir mesaj.

Yazar Hakkında | Sezer İltekin

2008 yılından bugüne tam 10 yıldır blog yazıyorum. Bilgisayar, hayatımın vazgeçilmez bir parçası. İmkanı olsa kod yazarak hayatını idame ettirmek isteyen, kamuda bilgi işlem sorumlusu olarak çalışan 30 yaşında bir adamım. Evliyim ve 3 yaşında Emir adında bir oğlum var. Bir tanesi lisans, dört tanesi önlisans olmak üzere birbiriyle ilgisiz 5 üniversite bölümünden mezun oldum. Şu anda Açıköğretim Web Tasarımı ve Kodlama bölümü ikinci sınıf öğrencisiyim. Diploma biriktirmek için değil, ölmeden önce olabildiğince çok şey hakkında bilgi sahibi olabilmek için okuyorum. PHP, dronlar, fotoğrafçılık, karıncalar ilgi alanlarımdan bazıları. Daha fazlası için: Ben Neymişim »

11 Yorum

  • İnsanımızın çöpü yere atmaması için bir çıkarı olması lazım sanırım. İstanbul Belediyesi’nin pet şişeler için yaptığı paraya çevirme etkinliğini tüm ülkeye, her türlü cam, kağıt, ambalaj vb. atıkları dahil ederek yapsak, eminim ülkede yere çöp atan değil yerde gördüğü çöpü almak için yarışan bir toplum oluşacaktır. Elbette yine hiç bir şey umrunda olmayan ve hayli küfrü hak eden insanlar olacaktır ama sayıları haylice azalır diye düşünüyorum.
    Bu arada fotoğraflar bir harika: Facebook bedduasını instagram olarak değiştirsek daha işe yarar gibi 🤔😅

  • Bir arkadaşımın çok güzel bir sözü vardı, yazını okuduktan sonra o geldi aklıma abi. Yere çöp atan adam bana milliyetçilikten bahsetmesin diye. Gerçekten de öyle. Vatanını, yaşadığın yeri sevmek sadece oraya methiyeler düzmekle olmuyor. Evinin ortasına çöp atmayan adam sokağın ortasına çöp atıyorsa bizim bazı şeyleri en baştan değiştirmemiz lazım.

  • O kadar haklısın ki. Geçen gün aynı durumla karşılaştım, arabamdaki bir büyüğümüz umarsızca çöpü fırlattı. Benim içim gitti. Küçüklüğümden beri yerde çöp görünce sinirlenirim. Sanırım aileden gelen bişey. Nasıl yetiştirildiyseniz o şekilde devam ediyorsunuz. Bir çocuk yere çöp atıyorsa kesinlikle ailesi suçludur. Büyüdüğünde hala atmaya devam ediyorsa, karakterinden şüphe ederim..

  • Evde annesi peşinden temizliyor, okulda hademe peşinden temizliyor, dışarıda çöpçü peşinden temizliyor. Sonuç olarak bu bir yetiştirme tarzı.
    Evde annesi temizliyor yolluyor okula. Hadi bu eğitimi okulda alsın diyorlar. Ama bu seferde okulda bir tane çöpü yerden kaldırmaya çalışınca bütün haber kanalları;”Okulda Temizlik Skandalı” başlığı ve okulda öğrenciye temizlik yaptırıldı haberleri. Okul yönetimine soruşturma. Bu ülke bunları da gördü, ne yazık ki.

  • Sezer memleketimin ayısı bitmez. Toplumsal olarak dediğin gibi çiğerlerimize işlemiş bir alışkanlık. Vazgeçilemeyecek birşeymi kesinlikle hayır ama uyardığın zamanda anlamsız bir özgüvenle cevap verecek kadar fütursuzlar. Çöp atmayın notlarınada iyi güldüm ama adamlar haklı! Toplumsal olarak bilinçlenmemiz gerekiyor. Bunun mesajını nasıl verebiliriz bunu düşünmek gerek. Bu yazıda yetmez bizim millete..

  • Bir ara yayalara yağmurlu havada bile yol vermeyen hatta neredeyse ezmeye kalkışan öküz oğlu öküz şoförler için de yazarsan çok sevinirim.

    Bak cidden samimi olayım yazın için. Ben nadiren yere izmarit atan bir insanım. Kafam bir şeylere bozuksa fırlatır atarım izmariti. Hatta atarken de şunu geçiririm içimden: Keşke herkes şu dünyayı benim kadar kirletse! Yani en fazla sinirlendiğinde bir izmarit atacak kadar. Onun dışında kesinlikle yere bir peçete dahi attığımı bilmem.

    Sorun aslında yere çöp atmakta değil. Onlara zamanında bu eğitim vermeyen/veremeyen ebeveynlerde. Bak sen ne güzel yazıp çizmişsin. Kendi oğlunu bu konuda bilinçlendireceğine de adım gibi eminim. Neden çünkü ebeveyn bilinçli!
    Bilmem anlatabildim mi…

  • Bir yerde okudum; yollardaki kasisler tabelaları kuralları polisleri takmayan bizim gibi ilkel toplumları düzene sokmak için yapılıyormuş. Sen adam olamaz hız yaparsan işte böyle durdururum manasında yani. Kabaca ifade böyleydi. Şu saatten sonra bir değişim ve aydınlanma yaşanacağını düşünmüyorum. İmkanlar dahilinde yurt dışında yaşamak düşünülmeli.

  • Kendi tükettiğin bir şeyin artığını bir çöp konteynırı bulana kadar yanında götürmen bu kadar zor olmamalı. Yerde bir pet şişe gördüğünde yanına poşetler yığman yerine yerdeki peti de alıp konteynıra atman çok da zor değildir ya.

  • Milletin ne kadar canına tak ettiyse bu afişleri hazırlayıp asmışlar.
    Cahil insan bu yazıya bile kızıp yine gider çöp atar.
    Hiç sorgulamaz acaba ben ne yapıyorum? Diye.

  • aklıma ”bit palas” isminde bir kitap geldi çok çok önce okumuş olduğum.

    onun dışında daha sık yazmana çok seviniyorum, bildirim gelince gerçekten mutlu oluyorum:)

Yazı hakkındaki düşünceleriniz nelerdir?


Önemli: Ticari (SEO) amaçlı yorum backlinkler cüzi bir ücret karşılığında onaylanmaktadır. Ayrıntılı bilgi için buraya tıklayın.